Miras aktarmanın başlıca biçimle*rinden olan vasiyet, bir kişinin ölümünden sonra malvarlığının ne olacağına ilişkin istek*lerini bildirdiği hukuki bir işlemdir. Vasiyette bulunan kişi, yani vasiyetçi bir vasiyetname hazırlayarak, ölümünden sonra yapılmasını istediklerini el yazısıyla, resmi ya da sözlü olarak bildirebilir. Vasiyetnamenin geçerli olabilmesi için yasal sınırlamalara ve biçimle*re uyulması zorunludur.
Vasiyette bulunma hakkı yasayla tanınmış bir haktır. Vasiyette bulunmanın yasal bir hak sayılmadığı dönemlerde, insanlar mallarını göstermelik bir biçimde üçüncü kişilere sat*mak zorunda kalırlardı. Bu mallar daha son*ra, ölenin isteğine uygun olarak paylaştırılır*dı. Vasiyetname düzenleme hakkı Avrupa toplumlarının hukuk sistemlerine 16. yüzyılda girdi.

Vasiyette bulunan kişi, malvarlığını belirli yasal sınırlamalar içinde istediği gibi paylaştırabilir. Ama eşinin ve çocuklarının tümüyle miras dışı bırakılması genellikle söz konusu olamaz. Hukuk sistemlerinin çoğunda eş ve çocuklara mirastan belirli oranlarda pay ayrıl*ması öngörülmüştür. Vasiyetnamenin vasiyetçinin isteğini açıkça göstermesi ve yasalara uygun olması zorunludur. Vasiyetnamelerde, vasiyetten yararlanacak kişilerin hukuka aykı*rı davranması istenemez. Bir kişi düzenlediği vasiyetten vazgeçebilir, onu değiştirebilir ya da yenisini hazırlayabilir.

Türk hukukunda vasiyetnameler el yazısıy*la, resmi ya da sözlü olarak düzenlenebilir. El yazısıyla düzenlenen vasiyetnamelerde yer ve tarih belirtilmesi, vasiyette bulunanın el yazı*sıyla yazılmış ve imzalanmış olması gereklidir. Bu tür belgelerde tanığa gerek yoktur. Resmi vasiyetnameler ise noter, sulh yargıcı ya da ilgili başka bir resmi görevli tarafından düzen*lenir. Vasiyetnamenin geçerli olabilmesi için iki tanık huzurunda okunması, görevli me*mur, vasiyetçi ve tanıklarca imzalanması ge*rekir.

Bazı durumlarda sözlü vasiyetnameler de geçerli sayılır. Hangi durumlarda sözlü vasi*yette bulunulabileceği yasada belirtilmiştir. Ölüm tehlikesi, salgın ya da bulaşıcı hastalık, savaş ve doğal afet gibi, vasiyetçinin yazılı vasiyetname düzenleyemeyecek koşullarda bulunması durumunda iki tanık önünde yapı*lan sözlü vasiyetnameler geçerlidir. Vasiyetçi, bu vasiyetin en kısa sürede yazılı biçimde düzenlenmesi için iki tanığı vekil olarak da atamalıdır.

Sorun cevaplayalım


Vasiyetname hazırlamanın yasal koşulları ülkeden ülkeye değişir. İngiltere'de doğal olmayan durumlar dışında yalnızca resmi vasiyetler geçerliyken, ABD'de bazı eyalet*lerde el yazısıyla ya da sözlü olarak yapılan vasiyetler de yasal sayılmaktadır.



DÜZENLEME ŞEKLİNDE VASİYETNAME
(OKUR YAZARLAR İÇİN)

(T.M.K.502,514,531-537,542, N.K.60,69,72,78,80,84-89,94)
…………yılı…………ayının…………günü…./……/……
Aşağıda mühür ve imzası bulunan ben ……………Noteri …………………………, …………………adresindeki dairemde görev yaparken yanıma gelen ve gösterdiği ………….. verilmiş ………..gün,……….kayıt ve .............. seri numaralı, fotoğraflı …………..göre ………… ili, ………… ilçesi, ………….mahallesi/köyü nüfusuna ……… cilt, …… aile sıra, …… sıra numaralarında kayıtlı olup, baba adı ………., ana adı ………… doğum tarihi …………. olan ve ……………Vergi Dairesinin …………… sicil numarasında kayıtlı olduğu anlaşılan ve halen …………………… adresinde oturduğunu, okur yazar olduğunu söyleyen ………………….. bana başvurarak bir vasiyetname düzenlenmesini istedi.
Kendisinin bu işlemi yapma yeteneğinin bulunduğunu ve okur yazar olduğunu anladım.
Yanında tanık olarak gelenlerden ve gösterdiği ………….. verilmiş ………..gün, ……….kayıt ve .............. seri numaralı, fotoğraflı …………..göre ………… ili, ………… ilçesi, ………….mahallesi/köyü nüfusuna ……… cilt, …… aile sıra, …… sıra numaralarında kayıtlı olup, baba adı ………., ana adı ………… doğum tarihinin …………. olduğu anlaşılan ……………………. adresinde oturduğunu söyleyen, okur yazar ………………………….. ile gösterdiği ………….. verilmiş ………..gün,……….kayıt ve .............. seri numaralı, fotoğraflı …………..göre ………… ili, ………… ilçesi, ………….mahallesi/köyü nüfusuna ……… cilt, …… aile sıra, …… sıra numaralarında kayıtlı olup, baba adı ………., ana adı ………… doğum tarihinin …………. olduğu anlaşılan ……………………. adresinde oturduğunu söyleyen, okur yazar …………………………… tanık olarak geldiklerini söylediler. Her iki tanık birlikte “Bizlerin Türk Medeni Kanununun 536.maddesindeki yasaklı hallerimizin bulunmadığını kabul ve beyan ederiz” demeleri üzerine kendilerinin tanıklığa engel hallerinin olmadığını anladım.
İlgilinin kimliği hakkında ibraz ettiği belge ve tanıkların beyanlarından kanı sahibi oldum.
Vasiyet eden ……..………………….. şu suretle söze başladı: “(Bu kısma vasiyet edenin son ve gerçek istekleri yazılacak)” diye sözlerini bitirdi.
Bu sözleri tutanağa yazılarak okuması için vasiyet edene verildi. Okuduktan, son ve gerçek isteklerinin tam olarak yazıldığını söyledikten sonra birlikte imzalandı, mühürlendi. …………yılı ………… ayının ………… günü…/……/……

VASİYET EDEN NOTER
ADI VE SOYADI ADI VE SOYADI-ÜNVANI
İMZA RESMİ MÜHÜR VE İMZA

Boşlukları size ait bilgilerle doldurmanız gerekmektedir.